{"id":806,"date":"2025-09-24T15:01:49","date_gmt":"2025-09-24T11:01:49","guid":{"rendered":"https:\/\/nicattagizade.com\/?p=806"},"modified":"2025-09-24T15:01:51","modified_gmt":"2025-09-24T11:01:51","slug":"k%c9%99miyy%c9%99tin-keyfiyy%c9%99td%c9%99n-ustunluyu-insanligin-s%c9%99ssiz-intihari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nicattagizade.com\/?p=806","title":{"rendered":"K\u0259miyy\u0259tin Keyfiyy\u0259td\u0259n \u00dcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc: \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n S\u0259ssiz \u0130ntihar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">M\u00fc\u015fahid\u0259 \u2013 D\u00fcnya nec\u0259 d\u0259yi\u015fdi?<\/h3>\n\n\n\n<p>     \u0130nsanl\u0131q bir \u0259sr i\u00e7ind\u0259 \u00f6z g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini qurban verdi. Elm v\u0259 texnologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 insan\u0131 y\u00fcks\u0259ltm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, ruhunu t\u0259dric\u0259n soyundurur. Bu soyundurman\u0131n ad\u0131na \u201cminimalizm\u201d deyirl\u0259r. Amma \u0259slind\u0259 bu, <strong>keyfiyy\u0259tin yava\u015f-yava\u015f q\u0259tli<\/strong>dir.<\/p>\n\n\n\n<p>     Bir vaxtlar insanlar k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 g\u0259z\u0259rk\u0259n f\u0259vvar\u0259l\u0259rin \u015f\u0131r\u0131lt\u0131s\u0131na qulaq as\u0131r, inc\u0259s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259ri kimi haz\u0131rlanm\u0131\u015f lampalar\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131nda yol al\u0131r, \u0259l i\u015fi il\u0259 d\u00fcz\u0259ldilmi\u015f qap\u0131lardan evl\u0259rin\u0259 daxil olurdular. H\u0259r detalda h\u0259m z\u0259hm\u0259t, h\u0259m ruh, h\u0259m d\u0259 g\u00f6z\u0259llik var idi. \u0130ndi is\u0259 h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 plastikl\u0259\u015fmi\u015f, funksionall\u0131qdan ba\u015fqa he\u00e7 bir d\u0259y\u0259ri olmayan \u0259\u015fyalar doldurub. \u018fvv\u0259lki n\u0259sill\u0259rin z\u00f6vq ald\u0131\u011f\u0131 detallar\u0131 biz \u201claz\u0131ms\u0131z y\u00fck\u201d kimi k\u0259nara atm\u0131\u015f\u0131q. \u018fvv\u0259ll\u0259r Roma v\u0259 Yunan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n m\u0259b\u0259dl\u0259r, s\u00fctunlarla b\u0259z\u0259dilmi\u015f binalar, heyk\u0259ll\u0259rl\u0259 dolu meydanlar insan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc v\u0259 ruhunu doyururdu. \u0130ndi is\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizi \u015f\u00fc\u015f\u0259 v\u0259 beton qutular doldurur \u2013 eyni formal\u0131, ruhsuz, tez in\u015fa olunan v\u0259 tez d\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xan tikilil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>     Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 baxaq: bir vaxtlar Qaraba\u011f xal\u00e7alar\u0131, \u015e\u0259ki xan saray\u0131n\u0131n inc\u0259 nax\u0131\u015flar\u0131, qap\u0131lardak\u0131 a\u011fac oyma s\u0259n\u0259ti h\u0259r evin, h\u0259r m\u0259kan\u0131n q\u00fcruru idi. \u0130ndi is\u0259 fabrikd\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, eyni \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259, eyni r\u0259ngd\u0259, yaln\u0131z funksional olan mebell\u0259r h\u0259yat\u0131m\u0131za hakimdir. Ruh art\u0131q \u0259\u015fyalara hopmur.<\/p>\n\n\n\n<p>     Uzun filml\u0259rin yerini saniy\u0259l\u0259rd\u0259 bit\u0259n videolar, qal\u0131n kitablar\u0131n yerini sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 statuslar\u0131 tutdu. Orta \u0259srl\u0259rin \u0259l yazmalar\u0131nda miniat\u00fcrl\u0259r, q\u0131z\u0131l suyu il\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015f nax\u0131\u015flar vard\u0131; biz is\u0259 bu g\u00fcn \u201cemoji\u201d il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Bach v\u0259 Mozart \u0259srl\u0259rl\u0259 ya\u015fad\u0131, amma m\u00fcasir pop musiqi \u00fc\u00e7 d\u0259qiq\u0259d\u0259n sonra unudulur. Bir vaxtlar geni\u015f ail\u0259l\u0259rd\u0259 n\u0259n\u0259, baba, day\u0131, xala birlikd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131, bu birlik h\u0259m sevgi, h\u0259m d\u0259 dayaq idi. \u0130ndi is\u0259 h\u0259r k\u0259s \u00f6z ota\u011f\u0131nda, \u00f6z telefonunun i\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u201ct\u0259k\u201d ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>     V\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, geyiml\u0259r. \u018fvv\u0259ll\u0259r ip\u0259kd\u0259n toxunmu\u015f k\u0259la\u011fay\u0131, yun \u00e7uxa, \u0259l i\u015fi nax\u0131\u015flarla b\u0259z\u0259dilmi\u015f milli libas insan\u0131n kimliyini, z\u00f6vq\u00fcn\u00fc, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. H\u0259tta bir geyim ill\u0259rl\u0259 qorunur, n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 yadigar qal\u0131rd\u0131. \u0130ndi is\u0259 \u201cfast fashion\u201d \u2013 s\u00fcr\u0259tl\u0259 istehsal olunan, bir m\u00f6vs\u00fcm geyinilib sonra at\u0131lan ucuz sintetik geyiml\u0259r d\u00fcnyan\u0131 doldurub. Geyim art\u0131q kimlik deyil, sad\u0259c\u0259 k\u00fctl\u0259vi trendl\u0259rin oyunca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">S\u0259b\u0259b \u2013 Niy\u0259 bu hala g\u0259ldik?<\/h3>\n\n\n\n<p>     \u018fsas s\u0259b\u0259b \u2013 <strong>rahatl\u0131q ill\u00fcziyas\u0131d\u0131r<\/strong>. \u0130nsan z\u0259hm\u0259td\u0259n qa\u00e7\u0131r, texnologiya is\u0259 bu z\u0259ifliyi manipulyasiya edir. Biz\u0259 deyirl\u0259r: \u201cazla ya\u015fa, daha az yorul.\u201d Amma azald\u0131qca biz d\u0259 ki\u00e7ilirik.<\/p>\n\n\n\n<p>     Kapitalizmin maraqlar\u0131 burada a\u00e7\u0131q-a\u015fkard\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r bir xal\u00e7a n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 ke\u00e7irdi, indi is\u0259 h\u0259r il d\u0259yi\u015f\u0259n ucuz kiliml\u0259r sat\u0131l\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r bir piano \u0259srl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131, indi is\u0259 qulaqlarda plastik qulaqc\u0131qlarla keyfiyy\u0259tsiz s\u0259s yay\u0131l\u0131r. Kapitalizm keyfiyy\u0259tli m\u0259hsulu \u0259l\u00e7atmaz edir, bazar\u0131 q\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc, ucuz, k\u0259miyy\u0259tl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n mallarla doldurur. \u00c7\u00fcnki m\u0259qs\u0259d uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u00fck deyil, <strong>daha \u00e7ox satmaqd\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Geyim s\u0259nayesi bu m\u0259nz\u0259r\u0259nin \u0259n ac\u0131 n\u00fcmun\u0259sidir. \u201cFast fashion\u201d h\u0259r m\u00f6vs\u00fcm yeni model istehsal edir, insanlar da \u201cd\u0259bd\u0259 qalmaq\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn ucuz paltar al\u0131r. Amma bu geyiml\u0259r tez s\u0131radan \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 zibilliy\u0259 gedir. N\u0259tic\u0259d\u0259 n\u0259 estetik d\u0259y\u0259r qal\u0131r, n\u0259 d\u0259 ekoloji m\u0259suliyy\u0259t. Keyfiyy\u0259tli ip\u0259k v\u0259 yun yerini sintetik kimy\u0259vi qar\u0131\u015f\u0131qlara verdi \u2013 h\u0259m insan b\u0259d\u0259ni, h\u0259m d\u0259 t\u0259bi\u0259t z\u0259h\u0259rl\u0259ndi.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u0259ls\u0259fi bax\u0131\u015f is\u0259 daha qaranl\u0131qd\u0131r. Nietzsche deyirdi: <strong>\u201cTanr\u0131 \u00f6ld\u00fc.\u201d<\/strong> Tanr\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r d\u0259y\u0259rl\u0259r d\u0259 \u00f6ld\u00fc. \u018fg\u0259r ali m\u0259qs\u0259d yoxdursa, niy\u0259 insan g\u00f6z\u0259llik \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259ksin? Heidegger x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edirdi: texnologiya insan\u0131 varl\u0131qdan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r. Biz art\u0131q \u0259\u015fyalar\u0131 yaln\u0131z vasit\u0259 kimi g\u00f6r\u00fcr\u00fck, onlar\u0131n estetik v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rini unuduruq. Guy Debord \u201cTama\u015fa c\u0259miyy\u0259ti\u201dnd\u0259 g\u00f6st\u0259rirdi: biz reall\u0131\u011f\u0131 deyil, yaln\u0131z g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc istehlak edirik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fn pisi is\u0259 budur ki, biz bu d\u0259yi\u015fimi normal q\u0259bul edirik. Sad\u0259likl\u0259 b\u0259ra\u0259t qazand\u0131r\u0131lan ucuzluq art\u0131q bir h\u0259yat f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">H\u0259ll \u2013 \u00c7\u0131x\u0131\u015f varm\u0131?<\/h3>\n\n\n\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f yaln\u0131z <strong>keyfiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f m\u00fcbariz\u0259si<\/strong>nd\u0259dir. \u0130nsan istehlak\u00e7\u0131 m\u00f6vqeyind\u0259n \u00e7\u0131xmal\u0131, istehsal\u00e7\u0131 \u015f\u00fcuruna qay\u0131tmal\u0131d\u0131r. Az, amma uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc; az, amma g\u00f6z\u0259l; az, amma m\u0259nal\u0131 olan\u0131 se\u00e7m\u0259k \u2013 \u0259sl \u00fcsyand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz inc\u0259s\u0259n\u0259ti yenid\u0259n h\u0259yat\u0131m\u0131za qaytarmal\u0131y\u0131q. Qaraba\u011f xal\u00e7alar\u0131 kimi s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259ri, \u015e\u0259ki xan saray\u0131n\u0131n \u015f\u00fc\u015f\u0259b\u0259ndi kimi g\u00f6z\u0259llikl\u0259r bizi kimliyimiz\u0259 ba\u011flay\u0131r. \u018fg\u0259r bu d\u0259y\u0259rl\u0259ri itirs\u0259k, yaln\u0131z funksional kuklalara \u00e7evril\u0259c\u0259yik. \u0130nsan yaln\u0131z \u00e7\u00f6r\u0259kl\u0259 doymur \u2013 onun ruhuna musiqi, r\u0259ng, harmoniya laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Geyimd\u0259 d\u0259 h\u0259ll a\u00e7\u0131qd\u0131r: <strong>az, amma keyfiyy\u0259tli, t\u0259bii par\u00e7adan v\u0259 uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc libaslar<\/strong>. \u018fsl moda ke\u00e7ici trend deyil, \u015f\u0259xsiyy\u0259tin ifad\u0259sidir. \u018fsl geyim zibilliy\u0259 yox, tarix\u0259 yadigar qalmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fn \u00f6n\u0259mlisi \u015f\u0259xsi m\u0259suliyy\u0259tdir. H\u0259r birimizin se\u00e7imi g\u0259l\u0259c\u0259yimizi m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Biz keyfiyy\u0259tsiz olan\u0131 ald\u0131qca, kapitalizm d\u0259 keyfiyy\u0259ti \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. Biz g\u00f6z\u0259lliy\u0259 laqeyd olduqca, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 yaln\u0131z plastikd\u0259n ibar\u0259t, ruhsuz bir d\u00fcnya qalacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Radikal yana\u015fma t\u0259l\u0259b olunur. Minimalizmin \u201caz\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 r\u0259dd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bizim ehtiyac\u0131m\u0131z az olan deyil, <strong>m\u00fck\u0259mm\u0259l olan<\/strong>, <strong>d\u0259rin olan<\/strong>, <strong>z\u0259hm\u0259tl\u0259 yaranan<\/strong>d\u0131r. Biz z\u0259hm\u0259ti, t\u0259mt\u0259ra\u011f\u0131, g\u00f6z\u0259lliyi yenid\u0259n d\u0259y\u0259r\u0259 \u00e7evirm\u0259liyik.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>\u0130nsanl\u0131q haz\u0131rda s\u0259ssiz intihar edir. H\u0259r \u015feyin sad\u0259l\u0259\u015fdirildiyi bu d\u00f6vrd\u0259 sad\u0259l\u0259\u015fdirilmi\u015f varl\u0131qlara \u00e7evrilirik. \u018fg\u0259r dayand\u0131rmaq ist\u0259miriks\u0259, g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda se\u00e7im etm\u0259liyik: <strong>az, amma keyfiyy\u0259tli; az, amma g\u00f6z\u0259l; az, amma m\u0259nal\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fks halda g\u0259l\u0259c\u0259yin d\u00fcnyas\u0131 muzey olacaq \u2013 muzeyd\u0259 is\u0259 plastik \u0259\u015fyalar, beton binalar, \u00fc\u00e7 d\u0259qiq\u0259lik mahn\u0131lar, emoji il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f \u00fcnsiyy\u0259t formalar\u0131 v\u0259 ucuz sintetik geyiml\u0259r s\u0259rgil\u0259n\u0259c\u0259k. \u0130\u00e7ind\u0259 ya\u015fayan insanlar is\u0259 art\u0131q insan yox, mexaniki kuklalar olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259qal\u0259ni <em>105<\/em> d\u0259qiq\u0259y\u0259 yazd\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fc\u015fahid\u0259 \u2013 D\u00fcnya nec\u0259 d\u0259yi\u015fdi? \u0130nsanl\u0131q bir \u0259sr i\u00e7ind\u0259 \u00f6z g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini qurban verdi. Elm v\u0259 texnologiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 insan\u0131 y\u00fcks\u0259ltm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259,<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":807,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"colormag_page_container_layout":"default_layout","colormag_page_sidebar_layout":"default_layout","pgc_sgb_lightbox_settings":"","footnotes":""},"categories":[236],"tags":[],"class_list":["post-806","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mqallr-articles"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=806"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":808,"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/806\/revisions\/808"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nicattagizade.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}